سوره صافات / 37 « فَإِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ » است زيرا كه واو در « وَ ما تَعْبُدُونَ » - براى عطف است و « ما » اسم موصول مىباشد . كه به ضمير « كم » در - « فانكم » ، عطف شده است و « ما » در آيه بعدى « ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفاتِنِينَ » - « ما » نافيه است و جمله « ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفاتِنِينَ » در محل رفع خبر انّ است ، و جايز به شمار رفته كه واو در « وَ ما تَعْبُدُونَ » واو معيت و - « ما » - در محل نصب به جهت مفعول معه بودن باشد . و چون به معنى مقارنه دلالت دارد جاى خبر انّ را گرفته است و تقدير چنين است : « فانكم و الهتكم التى تعبدونها من دون اللّه تعالى قرناء لا تزلون عنها و لا تنفكون عن عبادتها » ، شما و خدايانتان كه آنها را به جاى خداى حقيقى مىپرستيد قرين هم هستيد نه از آنها دست برمىداريد و نه از عبادت و ستايش آنها رو مىگردانيد ، و اين تعبير نظير اين گفته است : « ان كل رجل وضيعته ، ان كلّ ثوب و ثمنه » : يعنى هر انسانى همراه مال خود ، هر لباسى همراه ارزش خود مىباشد » و بنابراين وجه جمله - ( ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفاتِنِينَ ) - جمله مستقلى خواهد بود كه هيچ ارتباط لفظى با ما قبل خود ندارد گرچه در معنى با آن مربوط مىباشد و وجه اول به طورى كه بيشتر مفسرين گفته‌اند ارجح است . * * *